Нутріціологічний вплив на мінеральний обмін у котів за хронічної хвороби нирок

Михайло Уманець, Валерій Цвіліховський
Анотація

Актуальність дослідження зумовлена значною поширеністю порушень мінерального обміну в котів із хронічною хворобою нирок, що супроводжуються розвитком гіперкальціємії та гіперфосфатемії й суттєво впливають на прогноз і якість життя тварин. У зв’язку з цим, мета дослідження була спрямована на оцінку впливу різного співвідношення кальцію до фосфору в раціоні на показники кальцієво-фосфорного гомеостазу та загальний стан котів із хронічною хворобою нирок другої стадії. Провідним методом дослідження слугувала порівняльна оцінка клінічних і біохімічних показників у тварин, залежно від типу дієти, що дозволило комплексно визначити зміни мінерального обміну. У досліджені використано 14 котів, яких поділено на дві групи. Тварини групи 1 отримували корм із вищим співвідношенням кальцію до фосфору (1,71) та обмеженим вмістом фосфору, тоді як коти групи 2, отримували дієту з помірним співвідношенням кальцію до фосфору (1,33). Впродовж шести місяців контролювали біохімічні показники крові: рівень загального та іонізованого кальцію, фосфору, креатиніну, сечовини та симетричного диметиларгініну. Додатково оцінювали у котів клінічний стан, масу тіла, м’язову кондицію, вгодованість та артеріальний тиск, які залишалися стабільними у тварин в обох дослідних групах. Встановлено, що у котів групи 1 відзначалося підвищення рівня кальцію, а у котів групи 2 сформувалася іонізована гіперкальціємія. У котів групи 2 рівень кальцію залишався стабільним, без ознак гіперфосфатемії. Показники азотемічних маркерів істотно не відрізнялися між групами котів. За отриманими результатами встановлено, що надмірне обмеження фосфору з формуванням високого співвідношення кальцію до фосфору не забезпечило додаткових переваг у контролі фосфатемії, але підвищувало ризик порушень кальцієвого обміну. Матеріал статті становить практичну цінність для ветеринарних лікарів-клініцистів, оскільки експериментально підтверджено доцільність використання дієт із помірним співвідношенням кальцію та фосфору на ранніх стадіях хронічної хвороби нирок у котів

Ключові слова

дієтичний вплив; порушення метаболізму; вторинний гіперпаратиреоз; фосфат-біндери; кальцієвий гомеостаз; нефрокальциноз; ниркова дієта

ЦИТУВАТИ
Umanets, M., & Tsvilikhovskyi, V. (2025). Nutritional effects on mineral metabolism in cats with chronic kidney disease. Ukrainian Journal of Veterinary Sciences, 16(3), 63-77. https://doi.org/10.31548/veterinary3.2025.63
Використані джерела

[1] AAFPCat friendly practice print (2023). Retrieved from https://www.scribd.com/document/859637023/AAFPCatFriendlyPracticePrint2023.

[2] Bjornvad, C.R., Nielsen, D.H., Armstrong, P.J., McEvoy, F.J., Hoelmkjaer, K.M., Jensen, K.S., Pedersen, G.F., & Kristensen, A.T. (2011). Evaluation of a nine-point body condition scoring system in physically inactive pet cats. American Journal of Veterinary Research, 72(4), 433-437. doi: 10.2460/ajvr.72.4.433.

[3] Directive of the European Parliament and of the Council No. 2010/63/EU “On the Protection of Animals Used for Scientific Purposes”. (2010, September). Retrieved from http://data.europa.eu/eli/dir/2010/63/oj.

[4] Ehrlich, M.R., Rudinsky, A.J., Chew, D.J., & Parker, V.J. (2024). Ionized hypercalcemia can resolve with nutritional modification in cats with idiopathic hypercalcemia or chronic kidney disease. Journal of Feline Medicine and Surgery, 26(2). doi: 10.1177/1098612X241229811.

[5] European Convention for the Protection of Vertebrate Animals Used for Experimental and Other Scientific Purposes. (1986, March). Retrieved from https://rm.coe.int/168007a67b.

[6] FEDIAF. (2024). Nutritional guidelines for complete and complementary pet food for cats and dogs. Retrieved from https://europeanpetfood.org/wp-content/uploads/2024/09/FEDIAF-Nutritional-Guidelines_2024.pdf.

[7] Fidalgo, M.A., Leal, R.O., & Duarte-Correia, J.H. (2022). Urinary protein/creatinine ratio in feline medicine: reasons to perform it and its role in clinical practice – a retrospective study. Animals, 12(12), article number 1575. doi: 10.3390/ani12121575.

[8] Geddes, R.F., van den Broek, D.H.N., Chang, Y.-M., Biourge, V., Elliott, J., & Jepson, R.E. (2021). The effect of attenuating dietary phosphate restriction on blood ionized calcium concentrations in cats with chronic kidney disease and ionized hypercalcemia. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(2), 997-1007. doi: 10.1111/jvim.16050.

[9] Hahn, L., & Callaband, C. (2022). Review of chronic kidney disease and comparison between humans, dogs, and cats. Journal of Student Research, 11(3). doi: 10.47611/jsrhs.v11i3.2999.

[10] Hokamp, J.A., & Nabity, M.B. (2016). Renal biomarkers in domestic species. Veterinary Clinical Pathology, 45(1), 28-56. doi: 10.1111/vcp.12333.

[11] International Renal Interest Society (IRIS). (2023). Treatment Recommendations for CKD in Cats. Retrieved from https://static1.squarespace.com/static/666b9ecb4064a156963b4162/t/66a6dc1dbfaa20426da8e99b/1722211357641/IRIS_CAT_Treatment_Recommendations_2023.pdf.

[12] Josera. (2024). Josera senior cat food: Product datasheet. Retrieved from https://www.josera.de/media/datatransfer/import/product/images/Datenblatt_Katze_Josera_GER_Senior.pdf.

[13] Krofič Žel, M., Tavčar Kalcher, G., Vovk, T., Žegura, B., Lusa, L., Tozon, N., & Nemec Svete, A. (2024). Supplementation of vitamin E as an addition to a commercial renal diet does not prolong survival of cats with chronic kidney disease. BMC Veterinary Research, 20, article number 308. doi: 10.1186/s12917-024-04176-8.

[14] Laflamme, D.P. (1997). Development and validation of a body condition score system for cats: A clinical tool. Feline Practice, 25(5-6), 13-18.

[15] Law of Ukraine No. 3447-IV “On the Protection of Animals from Cruelty”. (2006, February). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/3447-15#Text.

[16] Lin, J., Lin, L., Chen, S., Yu, L., Chen, S., & Xia, Z. (2021). Serum fibroblast growth factor-23 (FGF-23): Associations with hyperphosphatemia and clinical staging of feline chronic kidney disease. Journal of Veterinary Diagnostic Investigation, 33(2), 288-293. doi: 10.1177/1040638720985563.

[17] Machado, D.P., Ruberti, B., Teixeira, F.A., Vendramini, T.H.A., Pfrimer, K., Chacar, F.C., Balieiro, J.C.C., Pontieri, C.F.F., & Brunetto, M.A. (2022). Body composition of healthy cats and cats with chronic kidney disease fed on a dry diet low in phosphorus with maintenance protein. Toxins, 14(12), article number 865. doi: 10.3390/toxins14120865.

[18] Maniaki, E., Pineda, C., Hibbert, A., & Finch, N. (2024). Exploring the relationship between calcitonin, ionized calcium, and bone turnover in cats with and without naturally occurring hypercalcemia. Frontiers in Veterinary Science, 11, article number 1399942. doi: 10.3389/fvets.2024.1399942.

'[19] Michel, K.E., Anderson, W., Cupp, C., & Laflamme, D.P. (2011). Correlation of a feline muscle mass score with body composition determined by dual-energy X-ray absorptiometry. British Journal of Nutrition, 106(1), S57-S59. doi: 10.1017/S000711451100050X.

[20] Nestlé Purina. (2024). Purina Pro Plan veterinary diets. Retrieved from https://www.purina.ua/sites/default/files/2024-05/2024-04-12__Purina_Guide_A5.pdf.

[21] Parker, V.J. (2021). Nutritional management for dogs and cats with chronic kidney disease. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 51(3), 685-710. doi: 10.1016/j.cvsm.2021.01.007.

[22] Pedrinelli, V., Lima, D.M., Duarte, C.N., Teixeira, F.A., Porsani, M., Zarif, C., Amaral, A.R., Vendramini, T., Kogika, M.M., & Brunetto, M.A. (2020). Nutritional and laboratory parameters affect the survival of dogs with chronic kidney disease. PLOS One, 15(6), article number e0234712. doi: 10.1371/journal.pone.0234712.

[23] Seiler, S., Heine, G.H., & Fliser, D. (2009). Clinical relevance of FGF-23 in chronic kidney disease. Kidney International. Supplement, 114, S34-S42. doi: 10.1038/ki.2009.405.

[24] Stockman, J. (2024). Dietary phosphorus and renal disease in cats: Where are we? Journal of Feline Medicine and Surgery, 26(10). doi: 10.1177/1098612X241283355.

[25] Tang, P.-K., Geddes, R.F., Chang, Y.-M., Jepson, R.E., Bijsmans, E., & Elliott, J. (2021). A feline-focused review of chronic kidney disease-mineral and bone disorders. Part 2: Pathophysiology of calcium disorders and extraosseous calcification. The Veterinary Journal, 275, article number 105718. doi: 10.1016/j.tvjl.2021.105718.

[26] Tang, P.-K., van den Broek, D.H.N., Jepson, R.E., Geddes, R.F., Chang, Y.-M., Lötter, N., Moniot, D., Biourge, V., & Elliott, J. (2024). Dietary magnesium supplementation in cats with chronic kidney disease: A prospective double-blind randomized controlled trial. Journal of Veterinary Internal Medicine, 38(4), 2181-2195. doi: 10.1111/jvim.17134.

[27] The ARRIVE guidelines 2.0. (n.d.). Retrieved from https://arriveguidelines.org/arrive-guidelines.

[28] WSAVA. (2013). Muscle condition score chart for cats. Retrieved from https://wsava.org/wp-content/uploads/2020/01/Muscle-Condition-Score-Chart-for-Cats.pdf.

[29] Zhang, W., Lou, B., Peng, Y., Wu, F., Zhang, D., & Wang, Q. (2024). High dietary calcium to phosphorus ratio is associated with high prevalence of kidney stone. Medicine, 103(50), article number e40778. doi: 10.1097/MD.0000000000040778.