Остеоартроз є найпоширенішим захворюванням суглобів у тварин, яке не завжди піддається лікуванню. Як у ветеринарії, так і в медицині для ефективної діагностики цієї патології використовують лабораторні методи дослідження. Метою роботи було визначення динаміки маркерів гострої фази запалення в крові за експериментального моделювання остеоартрозу колінного суглоба в кролів. Штучне відтворення патологічного процесу в колінних суглобах тварин здійснювали шляхом внутрішньосуглобового введення препарату Yellow peel 2*5 ml. Для підрахунку кількості лейкоцитів та їх субпопуляцій в крові використовували автоматичний гематологічний аналізатор BC-2800Vet. Уміст С-реактивного білка у сироватці крові визначали за допомогою імуноферментного аналізу. Швидкість осідання еритроцитів у крові досліджували за методом Панченкова. Так, на 7 добу в хворих кролів відмічали різке підвищення кількості лейкоцитів (у 2,7 раза) та їх субпопуляцій, що вказує на активний запальний процес системного характеру. На 14 добу їх кількість в крові хворих тварин характеризувалася тенденцією до зменшення, проте вона ще не досягала значень показників контрольної групи. На 21 і 28 добу всі досліджувані показники в хворих тварин мали тенденцію до зменшення. Зокрема, кількість лейкоцитів та їх субпопуляцій набувала референтних значень. Уміст С-реактивного білка вірогідно підвищувався в 40.8 раза у хворих тварин на 7 добу дослідження та зменшувався в 1,7 раза на 14 добу порівняно з його значеннями на попередньому етапі. Водночас на 28 добу цей показник зростав у 19.3 раза порівняно з показниками контрольної групи тварин. Швидкість осідання еритроцитів у крові хворих кролів вірогідно зростала в 2,3 раза порівняно з контрольною групою. На 21 добу цей показник у крові хворих кролів знижувався в 1,4 раза порівняно з його значеннями на 14 добу експерименту. Натомість, на 28 добу спостереження його величина зростала в 1,7 раза порівняно з контролем (4,3 мм/год). Отримані результати сприятимуть надалі проведенню прицільної лабораторної діагностики остеоартрозу колінного суглобу в тварин, що забезпечить належну ефективність лікувально-профілактичних заходів та покращення загального стану їхнього здоров’я
лабораторна діагностика, лейкограма, С-реактивний білок, швидкість осідання еритроцитів
[1] Ahmad, H.S., Farrag, S.E., Okasha, A.E., Kadry, A.O., Ata, T.B., Monir, A.A., & Shady, I. (2018). Clinical outcomes are associated with changes in ultrasonographic structural appearance after platelet-rich plasma treatment for knee osteoarthritis. International Journal of Rheumatic Diseases, 21(5), 960-966. doi: 10.1111/1756-185X.13315.
[2] Hillström, A., Bylin, J., Hagman, R., Björhall, K., Tvedten, H., Königsson, K., Fall, T., & Kjelgaard-Hansen, M. (2016). Measurement of serum C-reactive protein concentration for discriminating between suppurative arthritis and osteoarthritis in dogs. BMC Veterinary Research, 12, article number 240. doi: 10.1186/s12917-016-0868-4.
[3] Hohmann, E., Tetsworth, K., & Glatt, V. (2020). Is platelet-rich plasma effective for the treatment of knee osteoarthritis? A systematic review and meta-analysis of level 1 and 2 randomized controlled trials. European Journal of Orthopaedic Surgery & Traumatology, 30(6), 955-967. doi: 10.1007/s00590-020-02623-4.
[4] Legrand, C.B., Lambert, C.J., Comblain, F.V., Sanchez, C., & Henrotin, Y.E. (2017). Review of soluble biomarkers of osteoarthritis: Lessons from animal models. Cartilage, 8(3), 211-233. doi: 10.1177/1947603516656739.
[5] Tyazhelov, O.A., Karpinsky, M.Yu., Karpinsky, O.D., Branitsky, O.Yu., & Khaled, O. (2020). Pathological postural patterns under conditions of long-term course of osteoarthritis of the joints of the lower extremities. Orthopedics, Traumatology and Prosthetics, 1, 26-32. doi: 10.15674/0030-59872020126-32.
[6] Rublenko, M.V., Chemerovsky, V.O., Vlasenko, V.M., Ulyanchych, N.V., & Klymenko, P.P. (2021). Dynamics of biochemical bone and endothelial indicators after replacement of bone defects in dogs with silicon-doped hydroxyapatite ceramics. Scientific Bulletin of Veterinary Medicine, 165(1), 191-200. doi: 10.33245/2310-4902-2021-165-1-191-200.
[7] Chandrashekara, S.M. (2014). C-reactive protein: An inflammatory marker with specific role in physiology, pathology, and diagnosis. Journal of Rheumatology and Clinical Immunology, 2(1), article number 117. doi: 10.15305/ijrci/v2iS1/117.
[8] Oohashi, E., Kimura, Y., & Matsumoto, K. (2019). Pilot study on serum C-reactive protein in pet rabbits: Clinical usefulness. Veterinary Record Open, 6(1), article number e000272. doi: 10.1136/vetreco-2017-000272.
[9] Bannuru, R.R., Osani, M.C., Vaysbrot, E.E., Arden, N.K., Bennell, K., Bierma-Zeinstra, S.M.A., Kraus, V.B., Lohmander, L.S., Abbott, J.H., Bhandari, M., Blanco, F.J., Espinosa, R., Haugen, I.K., Lin, J., Mandl, L.A., Moilanen, E., Nakamura, N., Snyder-Mackler, L., Trojian, T., Underwood, M., & McAlindon, T.E. (2019). OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage, 27(11), 1578-1589. doi: 10.1016/j.joca.2019.06.011.
[10] Bennell, K.L., Paterson, K.L., Metcalf, B.R., Duong, V., Eyles, J., Kasza, J., Wang, Y., Cicuttini, F., Buchbinder, R., Forbes, A., Harris, A., Yu, S.P., Connell, D., Linklater, J., Wang, B.H., Oo, W.M., & Hunter, D.J. (2021). Effect of intra-articular platelet-rich plasma vs placebo injection on pain and medial tibial cartilage volume in patients with knee osteoarthritis. Journal of the American Medical Association, 326(20), 2021-2030. doi: 10.1001/jama.2021.19415.
[11] Hayko, G.V., Zayets, V.B., & Galuzynskyi, O.A. (2017). Surgical treatment of patients with gonarthrosis (literature review, part II). Herald of Orthopedics, Traumatology and Prosthetics, 1, 56-60. doi: 10.37647/0132-2486-2022-113-2-32-41.
[12] Nagy, E.E., Nagy-Finna, C., Popoviciu, H., & Kovács, B. (2020). Soluble biomarkers of osteoporosis and osteoarthritis, from pathway mapping to clinical trials: An update. Clinical Interventions in Aging, 15, 501-518. doi: 10.2147/CIA.S242288.
[13] Mahirogullari,M., Kehribar,L., Surucu,S., Kayaalp, M.E., Yilmaz, A.K., & Aydin, M. (2022). Comparative results of anterior cruciate ligament reconstruction with full tibial tunnel: Quadrupled semitendinosus suspensory femoral and tibial fixation versus quadrupled semitendinosus and gracilis suspensory femoral and tibial screw and staple fixation. Journal of Knee Surgery. doi: 10.1055/s-0042-1749396.
[14] Kozii, V.I., Nishchemenko, M.P., & Shmayun, S.S. (2019). Ethical principles of using animals in scientific research. In Agrarian education and science: Achievements, role, growth factors. Actual problems of veterinary medicine: Materials of international science and practice conference (pp. 9-13). Bila Tserkva: Bila Tserkva National Agrarian University.
[15] European Convention for the Protection of Vertebrate Animals Used for Experimental and Other Scientific Purposes. (1986, March). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/994_137#Text.
[16] Law of Ukraine No. 3447-IV “On the Protection of Animals from Ill-treatment”. (2006, February). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/card/3447-15?lang=en.
[17] Law of Ukraine No. 2435-VI “On Amendments to Certain Legislative Acts of Ukraine”. (2010, July). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2435-17#Text.
[18] An example of calculating Student’s t-test for dependent samples: 2011-2022. (2022). Retrieved from https://adma. earifin.pp.ua/chond/jak-rozrahuvati-stjudenta.html.
[19] Automatic hematological analyzer BC-2800Vet. Specifications. (n.d.). Retrieved from https://ukrvet.ua/ua/ avtomaticheskiy-gematologicheskiy-analizator-bc-2800vet/.
[20] Bionote’s Vcheck V200 analyzer for veterinary fluorescence immunoassay. (2020). Retrieved from https://www.bionote. com/v200.
[21] Institute of Microbiological Research. ESR – Erythrocyte sedimentation rate. (n.d.). Retrieved from https://imdlab. com.ua/erythrocyte-sedimentation-rate.
[22] Belk, J.W., Kraeutler, M.J., Houck, D.A., Goodrich, J.A., Dragoo, J.L., & McCarty, E.C. (2021). Platelet-rich plasma versus hyaluronic acid for knee osteoarthritis: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. The American Journal of Sports Medicine, 49(1), 249-260. doi: 10.1177/0363546520909397.
[23] Esther van Praag. Phlebotomy (blood drawing) in a rabbit. (n.d.). Retrieved from http://www.medirabbit.com/EN/ Hematology/Sampling/Phleb_en.htm.
[24] Complete blood count and biochemistry reference values in rabbits. (n.d.). Retrieved from http://www.medirabbit. com/EN/Hematology/blood_chemistry.htm.
[25] Nazarkina, V.M., & Lebedyn, A.M. (2019). Study of the incidence of osteoarthritis in the population of different age groups in Ukraine. Modern Achievements of Pharmaceutical Technology and Biotechnology, 6, 355-356.
[26] Paterson, K.L., Hunter, D.J., Metcalf, B.R., Eyles, J., Duong, V., Kazsa, J., Wang, Y., Buchbinder, R., Cicuttini, F., Forbes, A., Harris, A., Yu, S.P., Wang, B.H., Connell, D., Linklater, J., & Bennell, K.L. (2018). Efficacy of intra-articular injections of platelet-rich plasma as a symptom- and disease-modifying treatment for knee osteoarthritis – The RESTORE trial protocol. BMC Musculoskeletal Disorders, 19(1), article number 272. doi: 10.1186/s12891-018-2205-5.